Nuôi blakliz
Nếu bạn muốn khác đi, hãy nuôi blakliz. Dòng này là minh chứng cho thấy vẫn có gà đẹp mã và đá hay bên cạnh đám gà điều, chân vàng và mồng dâu thông thường. Chỉ có hai nguyên tắc trong lai tạo và nuôi dưỡng blakliz, và đó là “giữ cho đen, giữ cho độc!”.
Nuôi dưỡng blakliz cũng rất kinh tế. Bạn không cần phải giữ thêm dòng nào khác. Bạn có thể đem gà blakliz thuần đi đá trường.
Như đã đề cập, chúng tôi bố trí lai liên bầy (intra-families) và tạo ra chiến kê đá trường. Nhờ vậy mà chúng tôi có thứ được gọi là chiến kê thuần (battle pure). Những chiến kê này được pha giữa nhiều phân dòng blakliz khác nhau. Trên thực tế, chúng là blakliz thuần. Nhưng xét về gien thì chúng không cận huyết.
Nói về thuần, chúng ta có ba loại blakliz thuần. Thứ nhất là hàng bổn (foundation stock). Thứ nhì là hàng giống (parent stock) và cuối cùng là hàng chiến (battle stock).
Khi nói “thuần” chúng tôi ám chỉ rằng không có dòng nào khác trong kiểu gien ngoại trừ blakliz. Chúng tôi coi blakliz là thuần khi mà cấu trúc di truyền của nó chỉ giới hạn trong một dòng hay nhiều phân dòng blakliz, và nó có thể thuần hoặc không thuần ở những tính trạng ít quan trọng hơn. Điều mà chúng tôi theo đuổi là tính trội trong việc di truyền những tính trạng quan trọng hơn chẳng hạn như thông minh, tốc độ và lối chém.
Hàng bổn xuất xứ từ một phân dòng đơn lẻ. Hàng bổn có thể tạo ra hàng bổn và hàng giống. Chúng là những con blakliz cận huyết sâu nhất. Bạn có thể khởi sự lai tạo blakliz với một trio hàng bổn gồm ba con hay một cặp trio mà mỗi trio đều xuất phát từ một phân dòng blakliz khác nhau. Năm đầu bạn có thể lai trống với mái trong cùng phân dòng để tạo ra nhiều hàng bổn hay hàng gốc. Năm tiếp theo, bạn có thể tiếp tục làm vậy để tạo ra thêm nhiều hàng bổn và hàng gốc. Tuy nhiên, nếu bạn muốn tạo ra hàng chiến thì bạn chỉ cần đơn giản lai con trống của phân dòng này với con mái của phân dòng kia hoặc ngược lại. Tuy nhiên, bạn có thể đi đường tắt bằng việc mua một trio hay một cặp hàng gốc. Trong trường hợp này, con trống được lấy từ một phân dòng còn con mái từ phân dòng khác. Chúng chỉ có thể tạo ra hàng chiến tức gà đá trường, chứ không thể tạo ra hàng bổn hay hàng gốc. Hàng gốc là gà cận huyết, thuần nhưng bầy con là kết quả lai xa và không thuần. Chúng là gà đá trường.
Gà đá trường cũng là blakliz thuần nhưng lại không cận huyết quá sâu. Chúng có quan hệ đủ xa và vẫn đá tốt.
Blakliz được sắp xếp để lai liên bầy. Chúng tôi đề nghị lai như vậy bởi vì gà đá trường vốn là chiến kê thuần. Nhưng nếu bạn có ý định lai blakliz bằng cách pha giữa các phân dòng thì tốt nhất nên chọn phân dòng bay tốt mà không hy sinh tốc độ và lối chém. Ưu tiên những cá thể bay cao trong số gà hatch điều nâu chân chì hay gà chuối chân chì để tránh quá dị biệt về kiểu hình.
——————————————————
Chỉ có hai nguyên tắc trong lai tạo và nuôi dưỡng blakliz, và đó là “giữ cho đen, giữ cho độc!”.
——————————————————
Chuẩn bị lai blakliz
Khoảng một tháng trước khi lai, gà giống sẽ được diệt rận, xổ giun và tăng sức đề kháng. Gà mái có thể truyền cho gà con sức đề kháng thụ động. Gà con có thể tận dụng lợi điểm này trong vài ngày đầu tiên khi chúng còn chưa được tiêm chủng. Chúng tôi cũng chủ động điều trị kháng sinh cho gà giống để tiêu diệt mọi vi khuẩn có hại. Tuy nhiên, hệ quả xấu của kháng sinh đó là nó không thể phân biệt vi khuẩn có hại với vi khuẩn có lợi nên tiêu diệt cả hai. Do vậy chúng ta cần bổ sung thuốc lợi khuẩn sau khi điều trị gà giống bằng kháng sinh. Chúng tôi cũng kết hợp thuốc lợi khuẩn với thức ăn hữu cơ.
Từ đó chúng tôi bắt đầu nuôi gà giống bằng thức ăn thích hợp dành cho gà đẻ. Thức ăn viên dành cho gà đẻ nên được trộn chung vào thức ăn của gà mái. Và một tỷ lệ thức ăn biệt dưỡng dành cho gà trống.
Một công thức tiết kiệm theo RB Sugbo bao gồm hỗn hợp cám gà đẻ và viên thức ăn bồ câu, cùng với một tỷ lệ nhỏ hạt lanh (flax seed), thay vì thức ăn viên mắc tiền dành cho gà đẻ. Kết hợp với việc bổ sung định kỳ thuốc lợi khuẩn, công thức đem lại tỷ lệ đẻ trứng cao.
Gà trống giống được nuôi bằng thức ăn viên bình thường thay vì loại biệt dưỡng giàu đạm nhưng đắt tiền. Để gia tăng lượng đạm thì chỉ cần gia tăng tỷ lệ thức ăn viên so với thóc.
Thay vì 50-50 hay 60-60, tăng lên 80-20. Rồi thêm thuốc lợi khuẩn và định kỳ bổ sung vitamin-khoáng chất vào nước uống, thỉnh thoảng cho thêm b-complex và ADE. Sẽ tốt hơn nếu bạn kiếm được b-complex loại chích với amino acid. Hàng ADE có cả loại chích lẫn một số loại tan trong nước.
Sân hay chuồng lai tạo phải được gắn đèn để kéo dài thời gian chiếu sáng. Chiếu sáng cho gà mái từ 14-16 giờ mỗi ngày và bắt đầu trước mùa lai tạo một tháng.
Luôn giữ gìn vệ sinh chuồng trại một cách tối đa.
Ấp trứng
Các mánh ấp trứng:
- Tránh ấp trứng quá to hay quá nhỏ.
- Loại bỏ trứng méo mó.
- Loại bỏ trứng vỏ mỏng hay bị nứt.
- Đừng lau chùi trứng trước khi ấp.
- Loại bỏ trứng dơ.
Chăm sóc đúng cách là cần thiết và quan trọng. Thu hoạch trứng hàng ngày, thậm chí hai hoặc ba lần mỗi ngày vào những ngày nóng nực. Giữ trứng ở nơi râm mát và độ ẩm không dưới 70%.
Hai loại máy ấp phổ biến nhất là khí tĩnh và quạt gió. Loại khí tĩnh nhỏ hơn và không có quạt thông gió. Loại lớn và tốt hơn có quạt thông gió bên trong. Khi sử dụng quạt thông gió, nhiệt độ nên là 37 độ C. Nếu nhiệt độ vượt quá hoặc sụt xuống dưới mức đó, nhiều khả năng trứng sẽ hư hoặc không nở. Nhiệt độ không thích hợp là nguyên nhân phổ biến nhất khiến trứng không nở. Những nguyên nhân phổ biến khác bao gồm vệ sinh kém, không thông thoáng và quên đảo trứng.
Máy ấp khĩ tĩnh cần điều khiển nhiệt độ ở 39 độ C để trứng nở tốt.
Kiểm soát độ ẩm cũng rất quan trọng trong quá trình ấp, và là yếu tố cực kỳ quan trọng cho sự phát triển của trứng. Độ ẩm không nên quá cao hoặc quá thấp, bằng không sự phát triển của bào thai sẽ bị ảnh hưởng và tỷ lệ nở sẽ kém.
Ngoài nhiệt độ và độ ẩm, yếu tố quan trọng khác là nguồn cung cấp ô-xy. Ô-xy cần thiết cho sự tăng trưởng và phát triển của bào thai. Còn một yếu tố nữa cũng quan trọng là việc đảo trứng. Trong máy ấp khí tĩnh, điều này được thực hiện một cách thủ công và trứng phải được đảo từ ba đến năm lần một ngày. Trong máy ấp tự động, điều này được thực hiện một cách tự động nhưng vẫn phải theo dõi.
Sau 18 ngày ấp, trứng sẽ được chuyển qua nhà nuôi gà con và không cần phải đảo nữa.
Ấp và chăm sóc gà con
Tại RB Sugbo, ấp trứng được thực hiện bằng cả tự nhiên lẫn nhân tạo. Đa phần phương pháp nhân tạo sử dụng tủ ấp. Tủ ấp của chúng tôi hiệu GLITech của Gilbert L. Inisin. RB Sugbo và GLITech cùng hợp tác để phát triển một hệ thống và thiết kế tốt hơn về mặt công nghệ ấp.
Chăm gà con cũng bao gồm tự nhiên – tức để gà mái chăm, hay nhân tạo. Về mặt này, chúng tôi nhận thấy phương pháp để gà mái chăm con thì tốt hơn. Do vậy, gà blakliz được để cho mẹ chăm.
Để gà mái chăm con thì tốt hơn là chăm nhân tạo.
Một khi gà mái lên ổ và bắt đầu ấp, chúng tôi đặt một số trứng vào ổ để gà ấp. Đồng thời chúng tôi cũng đặt vào máy ấp một số trứng, của nó hay gà mái khác. Trứng được ấp tự nhiên và nhân tạo sẽ nở ra cùng lúc. Vào ban đêm, chúng tôi chuyển gà con mới nở từ máy ấp vào ổ cùng với gà mái và những con được ấp tự nhiên. Sáng hôm sau, gà mái sẽ nghĩ rằng tất cả đều là con của nó và sẽ chăm sóc chúng. Tuy nhiên, lưu ý để gà con có màu tương tự bằng không gà mái sẽ giết những con khác biệt. Dĩ nhiên, gà blakliz luôn có màu sẫm.
Phương pháp này sẽ tiết kiệm thời gian cho một số gà mái. Một số gà mái không phải tự ấp trứng nhờ máy ấp, do đó chúng có thể sẵn sàng cho lứa trứng kế tiếp. Những con mái này cũng không phải chăm sóc con, quá trình mất tối thiểu một tháng.
Trong hai tuần đầu tiên, gà mái và gà con được giữ trong lồng để bảo vệ gà con khỏi mưa và thời tiết xấu. Lồng không có đáy và có thể di chuyển được. Sau hai tuần, gà có thể ra ngoài qua lỗ cửa. Gà mái vẫn giữ trong lồng để gà con khỏi đi quá xa. Sau đó gà mái được phép ra ngoài để cả bầy di chuyển xa hơn. Vào ban đêm, gà mái và gà con quay trở về lồng để tránh thời tiết và loài săn mồi.
——————————————————
Chăm gà con cũng bao gồm nhân tạo hay tự nhiên – tức để gà mái chăm. Về mặt này, chúng tôi nhận thấy phương pháp để gà mái chăm con thì tốt hơn. Do vậy, gà blakliz được để cho mẹ chăm.
